Người tiêu dùng khó biết nước mắm nào được đóng chai ở Phú Quốc hay ở TP.HCM. Ảnh: Q.NHƯ

Theo quy định, từ giữa tháng 6 này, doanh nghiệp nước nắm không còn được đóng chai “nước mắm Phú Quốc” tại TP.HCM nữa. Muốn sản xuất nước mắm chính hiệu Phú Quốc, doanh nghiệp phải về Phú Quốc để đóng chai.

Đã gia hạn từ ba năm trước

Lâu nay, nước mắm Phú Quốc tiêu thụ tại TP.HCM chủ yếu là nước mắm được chở thùng từ Phú Quốc đến TP.HCM, sau đó sang chiết, đóng chai tại đây. Sau khi nước mắm Phú Quốc được bảo hộ tên gọi xuất xứ thì Bộ Thủy sản ban hành quy định tạm thời về sản xuất nước mắm mang tên gọi xuất xứ Phú Quốc. Theo quy định này thì toàn bộ quá trình sản xuất nước mắm Phú Quốc, từ ủ chượp, kéo rút, pha đấu, đóng gói (đóng chai, đóng can...) phải được tiến hành tại huyện đảo Phú Quốc.

Do doanh nghiệp tại TP.HCM chưa kịp chuẩn bị để thích ứng với quy định trên nên Bộ Thủy sản cho phép doanh nghiệp tiếp tục vận chuyển nước mắm về TP.HCM để đóng chai và vẫn được mang tên nước mắm Phú Quốc. Tuy nhiên, Bộ chỉ cho phép trong thời hạn ba năm, có nghĩa là đến ngày 16-6-2008 thì phải đóng chai tại Phú Quốc.

Như vậy từ ngày này, doanh nghiệp lấy nước mắm từ Phú Quốc về TP.HCM để đóng chai chỉ có thể giới thiệu nước mắm của mình là nước mắm lấy nguồn từ nhà thùng nào đó ở Phú Quốc, chứ không được giới thiệu là “nước mắm Phú Quốc”.

Ba năm chuẩn bị không xong

Tuy quy định là vậy nhưng hiện nay người tiêu dùng tại TP.HCM vẫn ăn “nước mắm Phú Quốc” đóng chai tại TP.HCM. Chỉ một số ít nước mắm như nước mắm Liên Thành, Hạnh Phúc là không mượn chữ Phú Quốc. Còn lại thì ngay cả nước mắm có tên tuổi như Hồng Hạnh, Thuận Phát, Hưng Thịnh... đều giới thiệu là nước mắm Phú Quốc, nước mắm cá cơm Phú Quốc, nước mắm đặc sản Phú Quốc.

Ông Trần Văn Bảy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Bảy Hồng Hạnh, cho biết công ty vẫn phải đóng thùng nước mắm chuyên chở về TP đóng chai nước mắm. Trên nhãn vẫn ghi “nước mắm cá cơm Phú Quốc”. Tuy đầu tư nhà xưởng ở Phú Quốc nhưng ông không thể đóng chai ở đây được vì “Hai ngày cúp điện một ngày thì làm sao mà làm ăn!” - ông Bảy cho biết.

Ông Nguyễn Chí Nguyện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Lương thực thực phẩm TP.HCM, cho rằng TP.HCM tiêu thụ 70% nước mắm Phú Quốc, nếu phải chuyên chở chai lọ về Phú Quốc để đóng chai rồi chuyên chở chai nước mắm về TP thì rất khó cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đã có quy định thì phải thực hiện nên hiệp hội cũng đã nhắc nhở hội viên về việc này. Doanh nghiệp nước mắm tại TP.HCM có hai lựa chọn: một là về Phú Quốc đóng chai thì được ghi nhãn là nước mắm Phú Quốc; hai là cứ tiếp tục đóng chai tại TP.HCM nhưng bỏ chữ “nước mắm Phú Quốc” trên nhãn.

Một doanh nghiệp nước mắm tỏ vẻ lo ngại: “Người tiêu dùng đã quen với nước mắm Phú Quốc, bây giờ mà gỡ “Phú Quốc” ra, có khi giảm doanh số chứ chẳng chơi!”.

Tháng 7 mới siết lại

Rõ ràng là nhiều doanh nghiệp nước mắm tại TP.HCM vẫn chưa thực hiện quy định trên. Một phần cũng do chưa có quy định hướng dẫn. Một cán bộ quản lý cho rằng quy chế hiện nay là quy chế tạm thời, nếu nói hết hạn đóng chai tại TP.HCM rồi thì phải ban hành quy chế khác để hướng dẫn doanh nghiệp TP.HCM cách ghi nhãn, nếu không thì doanh nghiệp biết làm thế nào.

Bà Nguyễn Thị Tịnh, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Phú Quốc, cho biết quy chế chính thức về nước mắm Phú Quốc sẽ được tỉnh Kiên Giang ban hành trong tháng 7. Sau khi có quy chế chính thức thì mới có cơ sở để kiểm soát, xử lý vi phạm.

Quy chế này về cơ bản sẽ kế thừa nội dung trong quy chế tạm thời của Bộ Thủy sản. Theo đó, nước mắm Phú Quốc phải được chế biến từ cá cơm đánh bắt tại vùng biển Kiên Giang; cá cơm phải chiếm trên 85%; thùng chứa chượp phải được làm bằng gỗ... Quy trình ướp chượp, gài ém, kéo rút, pha đấu nước mắm cũng được quy định chặt chẽ. Bà Tịnh cho biết các nhà thùng ở Phú Quốc phải làm đúng theo quy chế mới được dùng tên “nước mắm Phú Quốc”.

Nếu không đạt chuẩn thì các nhà thùng này chỉ có thể ghi nơi sản xuất là tại Phú Quốc mà thôi. Ngoài ra, để kiểm soát chặt chẽ nước mắm Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang cũng xây dựng logo để các nhà thùng dùng logo này dán lên sản phẩm của mình, giống như một loại tem chống giả.
 

Theo QUỲNH NHƯ - Pháp Luật TP.HCM